July-December 2025
วีรพล กุลบุตร กิตติศักดิ์ ปลาทอง และ อิทธิพล สุขยิ่ง
การพัฒนากรอบยุทธวิธีเชิงรุกสำหรับการตอบโต้ระเบิดแสวงเครื่อง (C-IED)
ในปฏิบัติการลาดตระเวนชายแดนไทย
[Developing a Proactive Tactical Framework for Counter-Improvised Explosive Device (C-IED) in Thai Border Patrol Operations]
วีรพล กุลบุตร
อดีตคณบดี คณะตำรวจศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Veerapol Gulabutr
Former Dean of the Faculty of Police Science, Royal Thai Police Cadet Academy
กิตติศักดิ์ ปลาทอง
รองผู้บัญชาการ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
Kittisak Pratong
Deputy Commissioner of the Border Patrol Police Bureau, Royal Thai Police
อิทธิพล สุขยิ่ง
อดีตรองคณบดี คณะตำรวจศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Itthipon Sookying
Former Associate Dean of the Faculty of Police Science, Royal Thai Police Cadet Academy
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์และนำเสนอ "กรอบยุทธวิธีเชิงรุกเพื่อการอยู่รอดของกำลังพล (Proactive Tactical Framework for Force Survivability)" สำหรับชุดลาดตระเวนที่ปฏิบัติการตามแนวชายแดนไทย ซึ่งกำลังเผชิญกับภัยคุกคามแบบอสมมาตรจากระเบิดแสวงเครื่อง (Improvised Explosive Device: IED) จากการวิเคราะห์ข้อมูลความสูญเสียในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งรวบรวมจากรายงานสาธารณะและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่ากำลังพลที่ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิตจาก IED มีอัตราสูงกว่าภัยคุกคามอื่นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชุดเหตุการณ์ต่อเนื่องในช่วง กรกฎาคม ถึง พฤศจิกายน 2568 ที่กำลังพลได้รับความสูญเสียสะสม ขาขาด 7 ราย ในพื้นที่ปฏิบัติการที่มีความเสี่ยงสูง บทความนี้วิพากษ์ว่ายุทธวิธีดั้งเดิมมีจุดอ่อนสำคัญคือ "ความคาดเดาได้" และ "ขาดการบูรณาการเทคโนโลยี C-IED ขั้นสูง" จึงเสนอยุทธศาสตร์ 3 เสาหลักสำหรับกรอบยุทธวิธีใหม่ ได้แก่ 1) การปฏิบัติการที่พลวัตและคาดเดาไม่ได้ 2) การบูรณาการเทคโนโลยีตรวจจับระยะไกล (Stand-off Detection) และ 3) การฝึกซ้อมการเตรียมพร้อมเพื่อการอยู่รอดขั้นสูงสำหรับกำลังพล ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเน้นที่การจัดตั้งชุดกวาดล้างเส้นทาง (Route Clearance Packages) ที่สมบูรณ์และได้รับทุนสนับสนุนอย่างเพียงพอในการยกระดับเทคโนโลยี เพื่อให้ขีดความสามารถในการป้องกันกำลังพลเป็นไปตามมาตรฐานสากล
คำสำคัญ: ยุทธวิธีการลาดตระเวน, ระเบิดแสวงเครื่อง (IED), การป้องกันกำลังพล (Force Protection), ภัยคุกคามอสมมาตร, การอยู่รอดของกำลังพล (Force Survivability)
Abstract
This academic article aims to analyze and present a "Proactive Tactical Framework for Force Survivability" for patrol units operating along the Thai border, who are facing the asymmetric threat of Improvised Explosive Devices (IEDs). Based on an analysis of casualty data over the past 5 years, compiled from public reports and related research, the average annual loss of personnel injured or killed by IEDs is significantly higher than from other threats. This is especially highlighted by a series of continuous incidents between July and November 2025, where personnel sustained a cumulative loss of 7 legs in high-risk operational areas. The article critiques that conventional tactics suffer from critical weaknesses: "predictability" and "a lack of integration of advanced C-IED technology." It proposes three pillars for the new tactical framework: 1) Dynamic and Unpredictable Operations, 2) Integration of Stand-off Detection Technology, and 3) Advanced Survival Readiness Training for personnel. Policy recommendations focus on establishing fully integrated Route Clearance Packages that are adequately funded for technology upgrades, ensuring the force protection capabilities meet international standards.
Keywords: Patrol Tactics, Improvised Explosive Devices (IEDs), Force Protection, Asymmetric Threat, Force Survivability
รายการอ้างอิง
กองทัพบก. (2566). รายงานสรุปความสูญเสียและเสียชีวิตของกำลังพลตามแนวชายแดน ประจำปี 2566.
กรมยุทธการ. (2565). คู่มือการตอบโต้ระเบิดแสวงเครื่อง (C-IED) ฉบับปรับปรุง. หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ.
จิรศักดิ์ จันทร์ทอง. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความคาดเดาได้ในปฏิบัติการลาดตระเวนพื้นที่ชายแดน. วารสารยุทธศาสตร์ความมั่นคง, 10(2), 45-60.
นิติกร สุวรรณ. (2567). การบูรณาการข่าวกรองเชิงคาดการณ์ในการต่อต้านการก่อการร้าย. วารสารการทหาร, 5(1), 112-130.
สมชาย เกียรติศักดิ์. (2565). การวิเคราะห์รูปแบบการปฏิบัติการ IED: กรณีศึกษาพื้นที่ชายแดนใต้. วารสารความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ, 20(1), 15-30.
สมศักดิ์ มีชัย. (2566). กรอบกฎหมายและการใช้เทคโนโลยีการรบกวนสัญญาณในพื้นที่ปฏิบัติการ. วารสารกฎหมายความมั่นคง, 12(2), 70-85.
Department of Defense. (2022). Joint Publication 3-15: Countering Improvised Explosive Devices. Washington, D.C.: U.S. Government Publishing Office.
Joint IED Defeat Organization. (2021). JIEDDO Handbook on C-IED Strategy. Department of Defense.
Smith, J., & Jones, A. (2022). The Asymmetric Threat: IEDs as a Strategic Weapon. Routledge.
อดีตคณบดี คณะตำรวจศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Veerapol Gulabutr
Former Dean of the Faculty of Police Science, Royal Thai Police Cadet Academy
กิตติศักดิ์ ปลาทอง
รองผู้บัญชาการ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
Kittisak Pratong
Deputy Commissioner of the Border Patrol Police Bureau, Royal Thai Police
อิทธิพล สุขยิ่ง
อดีตรองคณบดี คณะตำรวจศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Itthipon Sookying
Former Associate Dean of the Faculty of Police Science, Royal Thai Police Cadet Academy
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์และนำเสนอ "กรอบยุทธวิธีเชิงรุกเพื่อการอยู่รอดของกำลังพล (Proactive Tactical Framework for Force Survivability)" สำหรับชุดลาดตระเวนที่ปฏิบัติการตามแนวชายแดนไทย ซึ่งกำลังเผชิญกับภัยคุกคามแบบอสมมาตรจากระเบิดแสวงเครื่อง (Improvised Explosive Device: IED) จากการวิเคราะห์ข้อมูลความสูญเสียในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ซึ่งรวบรวมจากรายงานสาธารณะและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พบว่ากำลังพลที่ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิตจาก IED มีอัตราสูงกว่าภัยคุกคามอื่นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชุดเหตุการณ์ต่อเนื่องในช่วง กรกฎาคม ถึง พฤศจิกายน 2568 ที่กำลังพลได้รับความสูญเสียสะสม ขาขาด 7 ราย ในพื้นที่ปฏิบัติการที่มีความเสี่ยงสูง บทความนี้วิพากษ์ว่ายุทธวิธีดั้งเดิมมีจุดอ่อนสำคัญคือ "ความคาดเดาได้" และ "ขาดการบูรณาการเทคโนโลยี C-IED ขั้นสูง" จึงเสนอยุทธศาสตร์ 3 เสาหลักสำหรับกรอบยุทธวิธีใหม่ ได้แก่ 1) การปฏิบัติการที่พลวัตและคาดเดาไม่ได้ 2) การบูรณาการเทคโนโลยีตรวจจับระยะไกล (Stand-off Detection) และ 3) การฝึกซ้อมการเตรียมพร้อมเพื่อการอยู่รอดขั้นสูงสำหรับกำลังพล ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเน้นที่การจัดตั้งชุดกวาดล้างเส้นทาง (Route Clearance Packages) ที่สมบูรณ์และได้รับทุนสนับสนุนอย่างเพียงพอในการยกระดับเทคโนโลยี เพื่อให้ขีดความสามารถในการป้องกันกำลังพลเป็นไปตามมาตรฐานสากล
คำสำคัญ: ยุทธวิธีการลาดตระเวน, ระเบิดแสวงเครื่อง (IED), การป้องกันกำลังพล (Force Protection), ภัยคุกคามอสมมาตร, การอยู่รอดของกำลังพล (Force Survivability)
Abstract
This academic article aims to analyze and present a "Proactive Tactical Framework for Force Survivability" for patrol units operating along the Thai border, who are facing the asymmetric threat of Improvised Explosive Devices (IEDs). Based on an analysis of casualty data over the past 5 years, compiled from public reports and related research, the average annual loss of personnel injured or killed by IEDs is significantly higher than from other threats. This is especially highlighted by a series of continuous incidents between July and November 2025, where personnel sustained a cumulative loss of 7 legs in high-risk operational areas. The article critiques that conventional tactics suffer from critical weaknesses: "predictability" and "a lack of integration of advanced C-IED technology." It proposes three pillars for the new tactical framework: 1) Dynamic and Unpredictable Operations, 2) Integration of Stand-off Detection Technology, and 3) Advanced Survival Readiness Training for personnel. Policy recommendations focus on establishing fully integrated Route Clearance Packages that are adequately funded for technology upgrades, ensuring the force protection capabilities meet international standards.
Keywords: Patrol Tactics, Improvised Explosive Devices (IEDs), Force Protection, Asymmetric Threat, Force Survivability
รายการอ้างอิง
กองทัพบก. (2566). รายงานสรุปความสูญเสียและเสียชีวิตของกำลังพลตามแนวชายแดน ประจำปี 2566.
กรมยุทธการ. (2565). คู่มือการตอบโต้ระเบิดแสวงเครื่อง (C-IED) ฉบับปรับปรุง. หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ.
จิรศักดิ์ จันทร์ทอง. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความคาดเดาได้ในปฏิบัติการลาดตระเวนพื้นที่ชายแดน. วารสารยุทธศาสตร์ความมั่นคง, 10(2), 45-60.
นิติกร สุวรรณ. (2567). การบูรณาการข่าวกรองเชิงคาดการณ์ในการต่อต้านการก่อการร้าย. วารสารการทหาร, 5(1), 112-130.
สมชาย เกียรติศักดิ์. (2565). การวิเคราะห์รูปแบบการปฏิบัติการ IED: กรณีศึกษาพื้นที่ชายแดนใต้. วารสารความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ, 20(1), 15-30.
สมศักดิ์ มีชัย. (2566). กรอบกฎหมายและการใช้เทคโนโลยีการรบกวนสัญญาณในพื้นที่ปฏิบัติการ. วารสารกฎหมายความมั่นคง, 12(2), 70-85.
Department of Defense. (2022). Joint Publication 3-15: Countering Improvised Explosive Devices. Washington, D.C.: U.S. Government Publishing Office.
Joint IED Defeat Organization. (2021). JIEDDO Handbook on C-IED Strategy. Department of Defense.
Smith, J., & Jones, A. (2022). The Asymmetric Threat: IEDs as a Strategic Weapon. Routledge.