July-December 2025
ปาริฉัตร จิตต์โสภณ กัญญ์ฐิตา ศรีภา และ เสกสัณ เครือคำ
ปัจจัยความเสี่ยงและผลกระทบความรุนแรงในครอบครัวกรณีศึกษาศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี (OSCC)
[Risk Factors and Consequences of Family Violence: Case Study of The Center for The Protection of Children's and Women's Rights (OSCC)]
ปาริฉัตร จิตต์โสภณ
คณะสังคมศาสตร์ โรงเรียนนาย ร้อยตำรวจ (ผู้ประพันธ์บรรณกิจ)
Parichad Jitsopon
Faculty of Social Sciences, Royal Police Cadet Academy (Corresponding author)
กัญญ์ฐิตา ศรีภา
คณะสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Kantita Sripa
Faculty of Social Sciences, Royal Police Cadet Academy
เสกสัณ เครือคำ
คณะสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Seksan Khruakham
Faculty of Social Sciences, Royal Police Cadet Academy
บทคัดย่อ
ความรุนแรงในครอบครัวยังเป็นปัญหาสำคัญในครอบครัวไทยส่งผลต่อปัญหาจากสังคมอื่น ๆ ตามมาการวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเสี่ยงต่อการเกิดความรุนแรงในครอบครัวและผลกระทบจากการตกเป็นเหยื่อความรุนแรงของผู้ที่เข้ารับการดูแลในศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี (OSCC) และเสนอแนวทางสำหรับศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี (OSCC) ในการป้องกันความเสี่ยงต่อการเกิดความรุนแรงในครอบครัวและลดผลกระทบ โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นบุคคลซึ่งมีประสบการณ์โดยตรงจากการปฏิบัติงานอยู่ในหน่วยงาน และผู้ตกเป็นเหยื่อจากความรุนแรงในครอบครัว จำนวน 11 คน ผลการศึกษาพบว่าความเสี่ยงต่อการเกิดความรุนแรงในครอบครัวของผู้ตกเป็นเหยื่อจากความรุนแรงในครอบครัว ได้แก่ ด้านตัวบุคคล ด้านความสัมพันธ์ในครอบครัว และด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม ผลกระทบจากการตกเป็นเหยื่อจากความรุนแรงในครอบครัว ได้แก่ ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านพฤติกรรม และด้านสังคม แนวทางสำหรับศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรีในการป้องกันความเสี่ยงและลดผลกระทบจากการตกเป็นเหยื่อความรุนแรงในครอบครัว ได้แก่ 1) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับบุคคล 2) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับครอบครัว 3) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับชุมชน และ 4) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับชาติ ทั้งนี้การนำแนวทางจากการศึกษาวิจัยไปใช้ให้เกิดประสิทธิภาพคงมีบูรณาการความร่วมมือจากกลุ่มบุคคลและหน่วยงานอื่น ๆที่เกี่ยวข้องเพื่อผลักดันให้เกิดการป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในครอบครัวอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
คำสำคัญ: ความเสี่ยงและผลกระทบ, การป้องกันและลดผลกระทบ, ความรุนแรงในครอบครัว
Abstract
Domestic violence is still a major problem in Thai families, affecting problems from other societies. Therefore, this research aims to study the risk of family violence and the effects of being a victim of violence. who receive care in the Center for the Protection of Children's and Women's Rights (OSCC) and propose guidelines for the Center for the Protection of Children's and Women's Rights (OSCC) in preventing the risk of family violence and reducing its effects. Using qualitative research methods with in-depth interviews with people who have direct experience working in the agency. and 11 victims of domestic violence. The results of the study found that the risk of family violence among victims of domestic violence includes the individual aspect, family relationship aspect. and social and environmental aspects the effects of being a victim of domestic violence include physical, psychological, behavioral, and social aspects. Guidelines for the Center for the Protection of Children's and Women's Rights in preventing the risk and reducing the impact of being a victim of domestic violence include: 1) preventing and reducing the impact of violence at the individual level 2) preventing and reducing the impact of violence in the family level, 3) prevention and reduction of the impact of violence at the community level, and 4) prevention and reduction of the impact of violence at the national level. In this regard, applying the guidelines from the research study to be effective will involve integration of cooperation from other groups of individuals and agencies related to push for prevention and reduction of the effects of family violence continuously and sustainably
keywords: Risks and effects, Prevention and impact reduction, Family violence
รายการอ้างอิง
กัญญ์ฐิตา ศรีภา. (2566). จิตวิทยาความรุนแรง (พิมพ์ครั้งที่ 1). ภูมิการพิมพ์: นครปฐม
มูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี (OSCC). (2566). รายงานการดำเนินงานประจำปี พ.ศ.2565. https://shorturl.asia/2BMxW.
ชลาศัย กันมินทร์. (2562). ความรุนแรงในครอบครัว: ปัญหาและแนวทางป้องกัน. คณะศิลปศาสตร์, มหาวิทยาลัยรังสิต.
นาฏสุดา เอโกบล. (2558). ปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้กระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัวพ.ศ. 2550 ของผู้ปฏิบัติงานในกลุ่มพนักงานสอบสวน. วารสารกฎหมายสุขภาพและสาธารณสุข 1(1).
ธีรวุฒิ นิลเพ็ชร์. (2561). ความรุนแรงในครอบครัว : การวิเคราะห์สาเหตุและการป้องกันปัญหาในสังคมไทย. The Periodical of Behavioral Science, 24(2), 1–20. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ BSRI/article/view/113160.
ศรัญญา ทองเนื้อขาว. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการแก้ไขปัญหาความรุนแรงต่อสตรีในชุมชน กรณีศึกษาชุมชนซอยพระเจน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร. http://www3.ru.ac.th/mpa-abstract/files/ 2564_1661149331_6314832063.pdf.
ศิรินทร์รัตน์ กาญจนกุญชร. (2564). กระบวนการเตรียมความพร้อมก่อนคืนกลับสู่ครอบครัวให้แก่เด็กและสตรีที่ถูกกระทำความรุนแรงของบ้านพักฉุกเฉิน. (รายงานวิจัย). http://www.apsw-thailand.org/pic/ edit17-11-64/Research_preparation%20process%20by%20Dr.%20Sirinrat%20.pdf.
สุภาวดี น้อยมณี. (2558). การสํารวจสถานการณ์เสี่ยงต่อความรุนแรงในครอบครัว ในตำบลแม่ยางฮ่อ อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่. (สารนิพนธ์). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์.
สิริโฉม พรหมโฉม. (2559). การแก้ไขปัญหาความรุนแรงในครอบครัวกับกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว. (ดรรชนีวารสาร). จุลนิติ 13(6), 169-173.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2566). สานพลังภาคีชวนร่วมงาน “เสียงที่คนอื่นไม่ได้ยิน ครั้งที่ 2” ผลักดันนโยบาย สิทธิบริการสุขภาพ – พัฒนาระบบสหวิชาชีพ – ปกป้องคุ้มครองสิทธิ หลังพบผู้หญิงทั่วโลก 1 ใน 3 เจอความรุนแรงด้านจิตใจมากที่สุด.
สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่งคงของมนุษย์. (2557). รายงานผลการดำเนินงานโครงการชี้วัดสถานการณ์ทางสังคมเพื่อการเฝ้าระวังและเตือนภัยต่อกลุ่มเป้าหมาย
ปี 2557. https://shorturl.asia/UM0eo.
Suom A. (2023). Problem gambling and family violence: family member reports of prevalence, family impacts and family coping. Asian Journal of Gambling Issues and Public Health; Heidelberg 3(1), 1-15. https://doi.org/10.1186/2195-3007-3-13.
Phiri, M., Namayawa, S., Sianyeuka, B., Sikanyiti, P., & Lemba, M. (2023). Determinants of spousal physical violence against women in Zambia: a multilevel analysis. BMC Public Health; London เล่ม 23, 1-12. https://doi.org/10.1186/s12889-023-15927-x.
คณะสังคมศาสตร์ โรงเรียนนาย ร้อยตำรวจ (ผู้ประพันธ์บรรณกิจ)
Parichad Jitsopon
Faculty of Social Sciences, Royal Police Cadet Academy (Corresponding author)
กัญญ์ฐิตา ศรีภา
คณะสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Kantita Sripa
Faculty of Social Sciences, Royal Police Cadet Academy
เสกสัณ เครือคำ
คณะสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ
Seksan Khruakham
Faculty of Social Sciences, Royal Police Cadet Academy
บทคัดย่อ
ความรุนแรงในครอบครัวยังเป็นปัญหาสำคัญในครอบครัวไทยส่งผลต่อปัญหาจากสังคมอื่น ๆ ตามมาการวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเสี่ยงต่อการเกิดความรุนแรงในครอบครัวและผลกระทบจากการตกเป็นเหยื่อความรุนแรงของผู้ที่เข้ารับการดูแลในศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี (OSCC) และเสนอแนวทางสำหรับศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี (OSCC) ในการป้องกันความเสี่ยงต่อการเกิดความรุนแรงในครอบครัวและลดผลกระทบ โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นบุคคลซึ่งมีประสบการณ์โดยตรงจากการปฏิบัติงานอยู่ในหน่วยงาน และผู้ตกเป็นเหยื่อจากความรุนแรงในครอบครัว จำนวน 11 คน ผลการศึกษาพบว่าความเสี่ยงต่อการเกิดความรุนแรงในครอบครัวของผู้ตกเป็นเหยื่อจากความรุนแรงในครอบครัว ได้แก่ ด้านตัวบุคคล ด้านความสัมพันธ์ในครอบครัว และด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม ผลกระทบจากการตกเป็นเหยื่อจากความรุนแรงในครอบครัว ได้แก่ ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ ด้านพฤติกรรม และด้านสังคม แนวทางสำหรับศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรีในการป้องกันความเสี่ยงและลดผลกระทบจากการตกเป็นเหยื่อความรุนแรงในครอบครัว ได้แก่ 1) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับบุคคล 2) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับครอบครัว 3) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับชุมชน และ 4) การป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในระดับชาติ ทั้งนี้การนำแนวทางจากการศึกษาวิจัยไปใช้ให้เกิดประสิทธิภาพคงมีบูรณาการความร่วมมือจากกลุ่มบุคคลและหน่วยงานอื่น ๆที่เกี่ยวข้องเพื่อผลักดันให้เกิดการป้องกันและลดผลกระทบความรุนแรงในครอบครัวอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
คำสำคัญ: ความเสี่ยงและผลกระทบ, การป้องกันและลดผลกระทบ, ความรุนแรงในครอบครัว
Abstract
Domestic violence is still a major problem in Thai families, affecting problems from other societies. Therefore, this research aims to study the risk of family violence and the effects of being a victim of violence. who receive care in the Center for the Protection of Children's and Women's Rights (OSCC) and propose guidelines for the Center for the Protection of Children's and Women's Rights (OSCC) in preventing the risk of family violence and reducing its effects. Using qualitative research methods with in-depth interviews with people who have direct experience working in the agency. and 11 victims of domestic violence. The results of the study found that the risk of family violence among victims of domestic violence includes the individual aspect, family relationship aspect. and social and environmental aspects the effects of being a victim of domestic violence include physical, psychological, behavioral, and social aspects. Guidelines for the Center for the Protection of Children's and Women's Rights in preventing the risk and reducing the impact of being a victim of domestic violence include: 1) preventing and reducing the impact of violence at the individual level 2) preventing and reducing the impact of violence in the family level, 3) prevention and reduction of the impact of violence at the community level, and 4) prevention and reduction of the impact of violence at the national level. In this regard, applying the guidelines from the research study to be effective will involve integration of cooperation from other groups of individuals and agencies related to push for prevention and reduction of the effects of family violence continuously and sustainably
keywords: Risks and effects, Prevention and impact reduction, Family violence
รายการอ้างอิง
กัญญ์ฐิตา ศรีภา. (2566). จิตวิทยาความรุนแรง (พิมพ์ครั้งที่ 1). ภูมิการพิมพ์: นครปฐม
มูลนิธิศูนย์พิทักษ์สิทธิเด็กและสตรี (OSCC). (2566). รายงานการดำเนินงานประจำปี พ.ศ.2565. https://shorturl.asia/2BMxW.
ชลาศัย กันมินทร์. (2562). ความรุนแรงในครอบครัว: ปัญหาและแนวทางป้องกัน. คณะศิลปศาสตร์, มหาวิทยาลัยรังสิต.
นาฏสุดา เอโกบล. (2558). ปัญหาการบังคับใช้พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้กระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัวพ.ศ. 2550 ของผู้ปฏิบัติงานในกลุ่มพนักงานสอบสวน. วารสารกฎหมายสุขภาพและสาธารณสุข 1(1).
ธีรวุฒิ นิลเพ็ชร์. (2561). ความรุนแรงในครอบครัว : การวิเคราะห์สาเหตุและการป้องกันปัญหาในสังคมไทย. The Periodical of Behavioral Science, 24(2), 1–20. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ BSRI/article/view/113160.
ศรัญญา ทองเนื้อขาว. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการแก้ไขปัญหาความรุนแรงต่อสตรีในชุมชน กรณีศึกษาชุมชนซอยพระเจน เขตปทุมวัน กรุงเทพมหานคร. http://www3.ru.ac.th/mpa-abstract/files/ 2564_1661149331_6314832063.pdf.
ศิรินทร์รัตน์ กาญจนกุญชร. (2564). กระบวนการเตรียมความพร้อมก่อนคืนกลับสู่ครอบครัวให้แก่เด็กและสตรีที่ถูกกระทำความรุนแรงของบ้านพักฉุกเฉิน. (รายงานวิจัย). http://www.apsw-thailand.org/pic/ edit17-11-64/Research_preparation%20process%20by%20Dr.%20Sirinrat%20.pdf.
สุภาวดี น้อยมณี. (2558). การสํารวจสถานการณ์เสี่ยงต่อความรุนแรงในครอบครัว ในตำบลแม่ยางฮ่อ อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่. (สารนิพนธ์). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์.
สิริโฉม พรหมโฉม. (2559). การแก้ไขปัญหาความรุนแรงในครอบครัวกับกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว. (ดรรชนีวารสาร). จุลนิติ 13(6), 169-173.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2566). สานพลังภาคีชวนร่วมงาน “เสียงที่คนอื่นไม่ได้ยิน ครั้งที่ 2” ผลักดันนโยบาย สิทธิบริการสุขภาพ – พัฒนาระบบสหวิชาชีพ – ปกป้องคุ้มครองสิทธิ หลังพบผู้หญิงทั่วโลก 1 ใน 3 เจอความรุนแรงด้านจิตใจมากที่สุด.
สำนักงานปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่งคงของมนุษย์. (2557). รายงานผลการดำเนินงานโครงการชี้วัดสถานการณ์ทางสังคมเพื่อการเฝ้าระวังและเตือนภัยต่อกลุ่มเป้าหมาย
ปี 2557. https://shorturl.asia/UM0eo.
Suom A. (2023). Problem gambling and family violence: family member reports of prevalence, family impacts and family coping. Asian Journal of Gambling Issues and Public Health; Heidelberg 3(1), 1-15. https://doi.org/10.1186/2195-3007-3-13.
Phiri, M., Namayawa, S., Sianyeuka, B., Sikanyiti, P., & Lemba, M. (2023). Determinants of spousal physical violence against women in Zambia: a multilevel analysis. BMC Public Health; London เล่ม 23, 1-12. https://doi.org/10.1186/s12889-023-15927-x.